Za dużo ekranów!

Telefon komórkowy zakłóca proces uczenia się zarówno u dzieci jak i u dorosłych. Dlaczego?

Korzystanie z telefonu komórkowego podnosi poziom dopaminy. Z ewolucyjnego punktu widzenia mózg łaknie nowości, bo kiedyś, im więcej wiedzieliśmy, tym większe mieliśmy szanse na przetrwanie. Dlatego na to co nowe reagujemy aktywacją układu nagrody i produkcją dopaminy. Pojawienie się nowego obrazu na ekranie komputera czy telefonu powoduje uwolnienie dopaminy, co skutkuje tym, że lubimy klikać i przenosić się dalej. Kiedy wchodzimy na pocztę, portale społecznościowe czy do Internetu – zdobywamy nową wiedzę, a to wyzwala w mózgu takie same reakcje, jak wtedy, gdy nasi przodkowie odwiedzali nowe miejsca lub odkrywali nową zdolność.

Co możesz zrobić?

  • Ogranicz czas spędzony przy telefonie i ekranie komputera do minimum.
  • Ustaw ograniczenia czasowe dla korzystania z telefonu i komputera poza godzinami nauki uwzględniając jednak specyfikę sytuacji i konieczność kontaktu ze znajomymi dla zachowania równowagi psychicznej.
  • Spędzaj czas na dworze.
  • Organizuj wspólne spędzanie czasu w domu, które nie obejmowałoby korzystania z ekranu telefonu, komputera, telewizora. Angażuj rodziców do wspólnego spędzania czasu bez elektroniki.

Niestety nie wystarczy tylko zignorować telefonu podczas pracy, albo użyć aplikacji, która blokuje powiadomienia. Ignorowanie telefonu komórkowego jest aktywnym działaniem! Gdy telefon znajduje się w zasięgu wzroku nasz mózg wykorzystuje sporą część przepustowości mentalnej by go ignorować. Cierpi na tym koncentracja. Dopamina sygnalizuje mózgowi co jest ważne i na czym powinniśmy się skupić. Jej wyrzut podczas korzystania z telefonu następuje setki razy dziennie. Mózg musi włożyć dodatkowy wysiłek, by skupić się czymkolwiek innym, kiedy telefon jest w zasięgu wzroku lub ręki. Wtedy zmniejsza się nasza zdolność do wykonywania innych zadań.

Co możesz z tym zrobić?

  • Przenieś telefon do innego pomieszczenia w trakcie nauki.
  • Zostaw telefon w pokoju, kiedy z niego wychodzisz. Nie używaj telefonu w trakcie posiłków.
  • Poproś rodziców o odłożenie telefonu do innego pomieszczenia podczas wspólnie spędzanego czasu.
  • Ogranicz własne przebywanie w pobliżu telefonu, kiedy robisz przerwę w pracy.

Telefon a utrwalanie wiedzy. Jeśli mamy pod ręką komputer lub telefon – zapamiętujemy mniej. Kiedy uczniowie wykonują zadania na komputerze wykorzystują tylko część zdolności do koncentracji. Większa energia kierowana jest na ignorowanie możliwości, które daje komputer lub telefon – zasoby Internetu, media społecznościowe, kontakt z ludźmi. Dodatkowo robienie notatek na komputerze/telefonie sprawia, że mózg „decyduje”, że nie będzie ich zapamiętywał – bo wie, gdzie są zapisane. Notowanie ręczne daje lepsze efekty. Nie piszemy tak szybko jak na komputerze, więc musimy inaczej syntezować i przetwarzać informacje. Stosujemy skróty myślowe i proces konsolidacji wiedzy zachodzi sprawniej, jest bardziej nacechowany emocjonalnie.

Co możesz z tym zrobić?

  • Sprawdzaj, czy czas spędzany na robieniu zadań szkolnych przed ekranem nie jest zbyt długi.
  • Zapytaj rodziców lub rodzeństwo czy mogliby posłuchać, czego się nauczyłeś. Opowiedzenie na głos nowego materiału pomaga w ułożeniu go sobie w głowie.
  • Staraj się robić notatki ręcznie.
  • Jeśli to możliwe – drukuj dłuższe teksty i zadania, nad którymi długo musiałbyś siedzieć przed komputerem/telefonem. Weź też pod uwagę ekologię – drukuj dwustronnie lub kilka stron na arkusz. Wykorzystuj kartki z obu stron.

Rytm okołodobowy jest regulowany przez ekspozycję na światło. Ma to związek z hormonem zwanym melatoniną. Jej poziom obniża się w ciągu dnia, podnosi zaś wieczorem i osiąga szczyt w nocy. Pod wpływam nadmiernej ekspozycji na światło produkcja melatoniny zwalnia, a organizm myśli, że nadszedł dzień. Dlatego źle nam się śpi, gdy w sypialni jest zbyt jasno. Kiedy jest ciemno mózg wytwarza więcej melatoniny, a ciało myśli, że jest wieczór lub noc.

Co możesz zrobić?

  • Pamiętaj, że należy odłożyć wszystkie urządzenia elektroniczne przynajmniej 2 godziny przed snem.
  • Przypominaj o tym też rodzicom.
  • Pamiętaj także, że cykl okołodobowy nastolatków jest inny niż dorosłych. Chodzicie spać później, wstajecie też później. Uwzględnij to w ich korzystaniu z urządzeń elektronicznych.

Na produkcję melatoniny wpływa nie tylko ilość światła, ale też rodzaj światła. Niebieskie światło ma szczególną zdolność do ograniczenia wytwarzania melatoniny. W oczach mamy specjalne komórki, które silnie reagują na niebieskie światło. Dla naszych przodków pochodziło ono z bezchmurnego nieba. Kiedy obecnie te same komórki napotykają na falę niebieskiego światła mózg dostaje od nich komunikat, że jest piękny dzień, trzeba być aktywnym i skupionym.

Korzystanie z telefonów i wszelkich innych ekranów (tablet, laptop, komputer, telewizor) przed snem  pobudza mózg i hamuje wytwarzanie melatoniny o 2 do 3 godzin, co opóźnia nasz zegar biologiczny o te same 2 lub 3 godziny.

Co z tym zrobić?

  • Staraj się pamiętać o negatywnym wpływie używania telefonów i komputerów.
  • Pamiętaj, że obecnie używanie urządzeń ekranowych zwiększyło się o 100%. Staraj się ograniczyć czas spędzany przed ekranem do minimum.
  • Dawaj dobry przykład rodzicom i rodzeństwu; spędzaj jak najmniej czasu przed ekranem wieczorami.
  • Zmień światło wyświetlaczy na barwy ciepłe.
  • Pamiętaj, że przez nadmierną obecnie ekspozycję na ekrany wszyscy możemy odczuwać większe zmęczenie. Weź to pod uwagę w organizacji życia domowego.
  • Jeśli to możliwe dbaj o ekspozycję słońce. Wychodź na balkon, do ogrodu.  
  • Odkładaj telefon na noc do innego pokoju.
  • Dbając o kontakty towarzyskie rozmawiaj ze znajomymi, ale pamiętaj o czasie spędzonym przed komputerem/ekranem. 2 godziny przed snem postaw na rozmowy tylko głosowe bez uwzględnienia korzystania z ekranu.
  • Ogranicz wykonywanie prac pisemnych na komputerze po godzinie 18.

Mózg traktuje w ten sam sposób wszystkie ekrany, bo zarówno tablet, laptop, komputer, telewizor czy telefon – wszystkie kojarzą mu się z uruchamianiem układu nagrody i wszystkie działają na nas w ten sam sposób.

Wszystkie informacje pochodzą z książki Wyloguj swój mózg.

Pozdrawiam,
OK

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s